پادکست وطن
پادکست وطن، سوم خرداد در سالروز چهل و چهار سالگی فتح خرمشهر توسط خانم مریم چراغی دانشجوی ارشد علوم سیاسی دانشگاه شیراز و همسر محترمشان آقای مهدی جامعی تهیه و منتشر شد. انتشار این پادکست که نشان از حس زیبای تعلق به وطن در نسل جدید بعد از گذشت چهار دهه دارد باعث شد این یادداشت را قلمی کنم.
فتح خرمشهر به گفته دکتر فرهنگ رجایی نخستین پیروزی ایرانیان بعد از جنگهای ایران و روس بود. نقطه وحدتبخش برای ایرانیان و نخستین پیروزی آنها در برابر عراق بعثی بود. این شهر هنوز سوژه مقاومت و ایرانیت است. از همه ایرانیان در آزادسازی آن شرکت داشتند. اعراب خرمشهر مهمترین مدافعان این شهر در برابر صدامی بودند که چشم طمع به همکاری آنها بخاطر عربیت داشت. درست مانند زمانی که در هنگام انعقاد قرارداد ارزنه الروم دوم در دوره ناصری، قبیلهای از اعراب را مخیر کردند یا به عثمانی بپیوندند یا به ایران. رئیس آن قبیله در مکاتبهای (سند موجود در مرکز اسناد و دیپلماسی وزارت امور خارجه) اظهار داشت رعیتی در ایران را بر سروری در عثمانی ترجیح میدهم. چه زیبا این زوج دانشگاه شیرازی، کثرت ایرانی را در وحدت ایرانشهر نشان میدهند گرد جغرافیایی که همه ایرانیان را فارغ از نژاد و خون و مذهب و قوم در بر میگیرد. نمونه آن تکوین ایران در عصر هخامنشی و اتحادیه اشکانی و تمرکز ساسانی و اوج تمدن ایرانی اسلامی و سطوت صفوی بود که بر مبنای ویژگیهای تمدنی ایران از جمله جغرافیا، ایران راه، نهاد وزارت، منهای مختار ایرانی و زبان پیوندی و چرخه عدالت و هم پیوندی آیین و ملک، نظم تمدنی را ایجاد و سنت حکمرانی تمدنی ایران را شکل میدهند. خرمشهر و بازخوانی آزادسازی آن حلقهای از این نظم تمدنی است که گوشهای از آنرا ایرانیان به نمایش گذاشتند.
در این پادکست چه زیبا نخجوان و قندهار و بخارا و ری و طبرستان را به ایران و خرمشهر نسبت دادهاند. ازجانگذشتگی و فتوت و جوانمردی سربازان وطن را نشان میدهند که گوشه از آن در مقاومتهای آن روز و امروز هویداست. فتح خرمشهر پس از سالها، لبخند را بر لب ایرانیان جاری ساخت و همه ملت را خوشحال کرد.
امیدوارم گذشته توسعهمند ایران و بازخوانی آن باعث تعلق خاطر بیشتر نسل جوان به کشور گردد. راه آن، سیاستگذاری در چارچوب نظم تمدنی است که ایرانیان شکل دادند و مهمتر از همه پاسداشت جغرافیای و آیین آن است. هرمز بخشی از جغرافیای آن است که مانند البرز و زاگرس امروز به دژ دفاعی ایران تبدیل شده است و آیین و اراده ایمانی و جوانمردی لانچرنشینان بخشی دیگر از ابعاد انسانی آن است. سیاستگذران و دانشگاهها باید این گذشته پرافتخار را به امروز متصل کنند و نسل جوان را نسبت به آن آگاه نمایند مانند این زوج جوانی که روز فتح خرمشهر را روز انتشار پادکست خود قرار دادند. شهرهای جغرافیای فرهنگی ایران را چه زیبا به هم وصل میکنند که نشان میدهد سمرقند مثل شیراز است مرو مثل بدخشان و کردستانات مانند خوزستان است و زمانی از فرارودان تا میانرودان و از سند تا ایروان و سواحل شرقی مدیترانه این تمدنی ایران بود که وحدت در کثرت خود را به نمایش میگذاشت. باید مکانیزمهای این حکمرانی را دانشگاهها استخراج و سیاستگزاران ما در سیاست خارجی به جغرافیای ایران فرهنگی اهمیت دهند و مانع از ادامه آن مانند جزایر منادگونهای شوند که هیچ در و پنجرهای به هم ندارند. موضوعی که دویست سال است استعمارگران باعث آن شدند و ذهنیتهای استعمار شده در پی آنند و برخی کارگزاران ناآگاه به تاریخ کشور و فاقد تجربه و آگاهی تاریخی ایران بر آن میدمند.
ابراهیم عباسی (بوشهری)
معاونت فرهنگی اجتماعی دانشگاه شیراز
سوم خرداد ۱۴۰۵
پادکست «وطن» : تهیه شده توسط مریم چراغی دانشجوی ارشد علوم سیاسی دانشگاه شیراز و مهدی جامعی
